Rouwverwerking na scheiding

Er zijn vele vormen van rouw. Denk aan verlies van een dierbare, verlies van gezondheid en zeker ook rouw na scheiding. Rouw wordt gezien als de achterkant van de liefde en is niet zelden traumatisch. Rouwverwerking na scheiding komt dan ook vaak voor, waarbij je vaak verschillende fasen doorloopt.

Over de auteur

Sjoerd Uitenbroek

Mediator gespecialiseerd in echtscheidingen

5 fases van rouwverwerking na scheiding

Rouw na scheiding is de prijs betalen voor alles wat geweest is. Immers zijn er ook mooie jaren met elkaar geweest, mogelijk zijn er kinderen, fijne vakanties, samen het eerste huis gekocht. Veel ontmoetingen komen en gaan en dat is prima, doorgaans heb je daar weinig of geen last van. Het zijn vluchtige ontmoetingen die je vergeten bent als ze voorbij zijn.

Hoe dan ook ieder mens krijgt te maken met grote verliezen, dus met rouwverwerking. Daarbij doorloop je vaak 5 fases.

1. Ontkenning

Het eerste stadium van rouw is ontkenning. Je weet de scheiding is een feit, alleen velen zitten in een ontkenningsfase, wij hebben zulke mooie jaren gehad en als we ons best doen kan dat toch weer. Nieuwe start! Verhuizen naar andere gemeente, samen dingen doen net als toen, andere baan, liefdes baby, ed.

2. Boosheid/angst

Als je terug bent op aarde, ontstaat er boosheid en angst. Hoe kan mijn partner mij zo aan de kant zetten, het komt als donderslag bij heldere hemel binnen. Mijn partner heeft nooit iets gezegd, ik heb niets gemerkt, en de kinderen hoe moet dat dan? Wat met het huis? Waar moeten de kinderen en ik wonen? Heb ik straks wel genoeg inkomen? Kortom, boosheid, eenzaamheid en angst voor de toekomst.

3. Onderhandelen

Had ik maar…. gedachten. Als ik of wij nu dat of dat doen dan….. Ik ga het bespreken en dan komt het vast wel goed.

4. Depressie

Na het onderhandelen wordt de blik weer gericht naar de toekomst en daar is het donker, geen licht aan het einde van de tunnel. Gevoelens van leegte, eenzaamheid, angst alleen op een dieper niveau dan bij 2. Je denkt dat de pijn nooit meer over zal gaan.

5. Acceptatie

De laatste fase en best verwarrend het gevoel dat je opkrabbelt uit je depressie en dat je langzaam accepteert dat er een nieuwe werkelijkheid is ontstaan. Dat die nieuwe werkelijkheid ook nieuwe kansen biedt ondanks de pijn van het verlies.

Rouwverwerking na scheiding

Let wel, bovenstaande 5 fasen bij rouwverwerking gelden voor vele vormen van rouw, maar dus ook na scheiding. Helaas kom ik in mijn werk als scheidingsbemiddelaar veel cliënten tegen die het niet over rouw willen hebben. Als we het er maar niet over hebben dan is het er ook niet! Dat is heel jammer want vroeg of laat klopt rouw na een ingrijpende traumatische gebeurtenis, zoals een scheiding, bij een ieder op de deur. Dan is een eerder bewustzijn van wat rouw is helpend om de 5 fases van rouwverwerking beter door te komen.

9 tips voor stress door scheiding

Ik ben Sjoerd Uitenbroek, scheidingsbemiddelaar en mediator bij ResolveVisie voor Zuid-en Noord-Holland. Tevens heb ik een coachpraktijk. In bovenstaande hoedanigheid kom ik veel mensen tegen die last hebben van stress door scheiding.

Scheiding en stress is een groot thema, want scheiden geeft trauma, verlies van partner, wanhoop, verlies van controle, onzekerheid en vaak verlies van eigenwaarde. Hoe gaan we het de kinderen vertellen? Hoe gaat het financieel? Dus scheiden geeft heel veel stress, waar je wel wat mee dient te doen.

Over de auteur

Sjoerd Uitenbroek

Mediator gespecialiseerd in echtscheidingen

Scheiding en stress in de coachpraktijk

In mijn coachpraktijk heb ik een kennismakingsgesprek met Alex. Ik vroeg waarvoor hij kwam, wat was zijn hulpvraag? Eerst de voorgeschiedenis.

Alex vertelde dat zijn partner, Saskia hem ca 8 weken geleden had meegedeeld dat zij wilde scheiden. Voor Alex was de grond onder zijn voeten weggeslagen. Hij had deze mededeling van Saskia helemaal niet aan zien komen. Natuurlijk de relatie liep niet soepel en ook hij (Alex) had wel gevoeld dat Saskia en hij in de tijd uit elkaar waren gegroeid, zeker na het krijgen van de kinderen. 

Stress en spanningen

Alex had een tijdje verdoofd met zijn ziel onder zijn arm gelopen en kreeg negatieve gedachtes over zichzelf en over Saskia. Zijn eigenwaarde was verdwenen, voelde zich in de steek gelaten, angst voor de toekomst, kortom veel stress en spanningen en Alex lag nachten wakker.

Maar ook negatieve gedachtes over Saskia. Alex was heel boos op Saskia, vroeg zich af of Saskia een ander had leren kennen, hoe kon ze nu willen scheiden met 3 kinderen, zag Saskia niet dat zij alle schepen aan het verbranden was ook voor de kinderen, woest was hij op Saskia. Die negatieve gedachte had Alex vooral in de nacht. Wakker liggend en draaiend, wordt waar je je aandacht aan besteedt steeds groter en groter. Daarnaast kreeg Alex fysieke klachten en klachten van depressie.  

Tips voor stress door scheiding

De hulpvraag van Alex was, hoe om te gaan met stress door een scheiding. Hoe kan ik meer ontspannen. Nu is daar eindeloos over te praten, ga ik niet doen, maar ik zal toch proberen wat tips te delen in een willekeurige volgorde. 

  1. Berust in het feit dat jullie gaan scheiden. Makkelijk gezegd en zeker niet makkelijk gedaan. Ik weet dat, alleen…  berusting is een van de eerste stappen naar een nette scheiding en een goed nahuwelijk. 
  2. Boos zijn op je partner is helemaal okay, alleen ventileer die boosheid bij een coach of psycholoog, schrijf brieven (niet versturen) ed. Blijf correct naar je partner toe. Moeilijk? Ja, alleen zo helpend.
  3. In elke scheiding hebben beide partijen hun eigen verantwoordelijkheid. Zorg ervoor dat jij alleen jouw verantwoordelijkheid neemt en laat het andere bij de ander.
  4. Wees lief voor jezelf en beweeg. Ga naar buiten!
  5. Stop met oude koeien uit de sloot halen en kijk vooruit. Het verleden is onweerlegbaar. 
  6. Denk aan de mooie en leuke dingen die jullie samen hebben gehad. Natuurlijk waren die er.
  7. Vertel het samen aan de kinderen en wacht daar niet te lang mee. Doe dat op een rustig moment, niet aan de keukentafel maar ga naar buiten en maak het niet te zwaar.
  8. Indien nodig, help je kinderen met een kindercoach waar kinderen zich kunnen uiten over stress en de scheiding, en bijkomende zaken.
  9. Accepteer dat nooit alles gezegd zal zijn. Niet op elke vraag komt een antwoord. 

Stress verminderen met scheidingsbemiddeling 

Er zijn vele manieren om stress door scheiding te beperken. Bovenstaande tips beperken stress bij scheiden en niet alleen bij scheiden. Een andere mogelijkheid is om te kiezen voor scheidingsbemiddeling. Wij van ResolveVisie zijn goed opgeleid en kunnen jullie juridisch, fiscaal/financieel en emotioneel uitstekend begeleiden bij samen scheiden en een goed nahuwelijk.    

Scheiding en de psychische gevolgen

Je bent op het werk er met je hoofd niet bij doordat je je niet kunt concentreren. Slapen gaat moeizaam, er blijft van alles door je hoofd spoken en je wordt oververmoeid. Daarbij komen ook heftige en wisselende emoties als boosheid, angst en verdriet. Door al deze problemen krijg je vervolgens ook nog fysieke klachten als darmklachten, hoofdpijn en een verhoogde spierspanning. De psychische gevolgen van scheiding liegen er niet om: je kunt het vergelijken met depressie of rouw.

Over de Auteur

Jantien Schaap

Mediator gespecialiseerd in echtscheidingen

Depressie of rouw na scheiding

Doordat je gaat scheiden komen bovenstaande situaties steeds vaker voor. Je ervaart psychische symptomen en je kunt het gevoel hebben de grip te verliezen op alles wat je voorheen wel goed geregeld had. Maar je staat niet machteloos: depressie of rouw na scheiding is niet abnormaal. Het is een heftige emotionele gebeurtenis waarbij je afscheid neemt van wat eens was. Er zijn mogelijkheden om de psychische gevolgen na scheiding te verminderen en steeds meer zaken in de hand te gaan krijgen. Wij geven hieronder 3 tips om er zo goed als mogelijk mee om te gaan.

1. Zet concrete stappen om de scheiding te regelen

Schakel een scheidingsmediator in en maak een start met een mediation traject. Dit helpt je niet direct van je al je klachten af – hoe lang rouw na scheiding duurt verschil per persoon – maar doordat er weer orde wordt geschapen in de brij van onduidelijkheden ontstaat er enigszins licht aan het einde van de tunnel.

Door moeilijke gespreksonderwerpen ter tafel te brengen (bijvoorbeeld de woning, zorgverdeling van de kinderen of de financiële situatie), valt de eerste last van de schouders af en komt er zicht op oplossingen en afspraken. Hiermee komt het gevoel van rust en grip weer langzaam terug en nemen de psychische gevolgen van de scheiding langzaam af.

2. Deel het met je omgeving

Geef op werk en school aan dat je in scheiding bent. Vertel wat de scheiding met je doet en welke psychische gevolgen het heeft. Dit is vaak heel moeilijk, het tonen van je kwetsbaarheid. Maar de transparantie maakt dat je niet alles alleen op hoeft te lossen en er op werkgebied met je mee gedacht kan worden.

Ook voor kinderen is het goed als de leerkrachten op de hoogte zijn. Zij kunnen het gedrag van je kinderen in de gaten houden en dit aan jou doorgeven. Ook kunnen zij enigszins rekening houden met de kinderen op het moment dat het niet zo goed gaat op school en weten ze waar dit mee te maken kan hebben.

3. Zoek steun na scheiding

Het is niet leuk om over de scheiding te praten, een onderwerp wat vaak vermeden wordt. Als je bij vrienden of vriendinnen bent, ben je juist zo blij om er even uit te zijn en er niet over na te hoeven denken. Maar je kunt het niet alleen. Bespreek je gevoelens en problemen met iemand die je vertrouwt. Wil je er echt niemand in je directe omgeving mee lastig vallen of bij betrekken, zoek dan naar scheidingscoach of een therapeut die je kan helpen.

Mediation bij scheiding en psychische gevolgen

Als mediator brengen wij duidelijkheid, veiligheid en rust. Wij geven de benodigde informatie om praktisch tot oplossingen en afspraken te komen. Daarnaast houden wij mensen een spiegel voor en leiden wij de emoties tijdens het traject in goede banen. Zo kun je de toekomst weer met vertrouwen tegemoet. Lees ook meer over het verwerken van de scheiding in ons blog hierover.

Tips: De scheiding verwerken met rituelen

We hebben in onze maatschappij veel rituelen rondom (liefdes)relaties, die naar een volgende fase gaan. We worden verliefd, gaan ons verloven, gaan samenwonen of trouwen en krijgen kinderen. Bij deze momenten staan we stil door een feest te geven of ringen uit te wisselen.

Maar hoe zit dit als je uit elkaar gaat of gaat scheiden? Dan is er in onze maatschappij geen ritueel dat stilstaat bij deze volgende stap in de relatie, namelijk de scheiding als partners. Zowel voor stellen zelf als de omgeving kan dit een gemis zijn als je de scheiding wil verwerken.

Wat zien wij als mediators van Resolve Visie in de praktijk? En welke tips hebben wij voor de verwerking van de scheiding?

Over de auteur

Sjoerd Uitenbroek

Mediator gespecialiseerd in echtscheidingen

Scheiding verwerken met bijzondere rituelen

Een scheiding verwerken verloopt voor iedereen op een andere manier. Rituelen kunnen hierbij een rol spelen. Dit zijn onze tips aan de hand van bijzondere dingen die onze mediators in de praktijk hebben meegemaakt:

  • Ex-partners die bij het tekenen van het echtscheidingsconvenant een glas champagne hebben gedronken en een stukje taart hebben gegeten. Zij hebben elkaar bedankt voor de fijne jaren samen en spraken hun dankbaarheid uit voor de kinderen die zij samen hebben.
  • Ex-partners die hun trouwringen hebben laten omsmelten tot een sieraad voor hun kind, wat ze hebben gegeven op de dag dat ze de stukken tekenden.
  • Ex-partners die samen naar de kerk zijn gegaan, waar ze getrouwd waren, om een kaarsje aan te steken.
  • Ex- partners op de dag van het tekenen allebei vrij hadden genomen om samen iets leuks te gaan doen. Zoals een stel dat na de ondertekening van de stukken samen met hun kinderen naar de Efteling ging om het proces van scheiding af te ronden en samen even weg te zijn met het gezin.

Het mooie is als partners bij het afsluiten van de relatie in staat zijn te buigen voor hetgeen wat is én te buigen voor het mooie wat ooit was. Dit kan als helend ervaren worden. Je doet dat door te benoemen wat er was en ook te benoemen wat er niet is geweest, alleen wel verwacht werd in de relatie.

Scheiding verwerken bij mediation

Er zijn natuurlijk nog veel meer manieren om een scheiding te verwerken, ook als de band met de ex-partner op dat moment minder goed is. Bij Resolve Visie hebben we zo onze eigen aanpak bij het afsluiten van de mediation bij scheiding.

Als de mediation gesprekken erop zitten en onze mediators samen met de gescheiden stellen alles hebben besproken, volgt het laatste gesprek. Wij bespreken en tekenen in het laatste gesprek de stukken en de laatste juridische afhandeling van de scheiding.

Wij vinden het waardevol om bij dit moment toch even stil te staan. Ex-partners sluiten een relatie af én een periode van hun leven. Wij doen dit op persoonlijke wijze bij mensen thuis bij het ondertekenen van de stukken. Zo hebben stellen ook de gelegenheid om in de veiligheid van onze aanwezigheid als mediators iets te kunnen zeggen. Dit kan ook helpen bij het verwerken van de scheiding. Wat komen onze mediators tegen tijdens dit laatste gesprek:

  • Vaak zijn partners gespannen voor dit laatste gesprek, dat noemen we dan ook. Ook wordt de gelegenheid gegeven om nog wat te zeggen. Wat we bijvoorbeeld hoorden: ‘Bedankt dat jij mij zo’n prachtige zoon hebt geschonken, waar we samen goed voor blijven zorgen, ook als we straks zijn gescheiden’.
  • Ook kiezen stellen er regelmatig voor om daarna samen nog even door te praten.
  • Een stel dat bij het laatste gesprek ongelofelijk samen moest huilen, waarbij onze mediator uiteindelijk de deur is uitgeslopen om ze even alleen met elkaar te laten.

Eigen scheidingsrituelen

Wat zou een eigen ritueel zijn waarmee je de scheiding kunt verwerken? De verwerking is daarmee niet klaar, maar het kan een mooie eerste stap zijn om het een plekje te geven. Als je nog midden in scheiding zit, is het altijd een optie om een mediator in te schakelen om het proces te vergemakkelijken. Neem gerust contact op voor meer informatie of een kennismakingsgesprek, het is onze specialiteit.

Door de Corona-tijd kwam er meer tijd voor de acceptatie van de scheiding

Way Ying Lee (mediator) vertelt in deze blog het verhaal van een stel die door de Corona crisis noodgedwongen het tempo van het scheidingsproces omlaag moest doen. Hierdoor kwam er al tijdens de mediation ruimte voor acceptatie van de scheiding. Dit had een positief effect op het vervolg. Lees de hele blog op de site van de Nieuwe Stap: hoe de Corona crisis onze scheiding redde.

Lees meer:

 

Hoe Corona patronen in je relatie zichtbaar maakt

Corona. We moeten thuis werken. In eerste instantie kun je eraan wennen en zie je de voordelen. Lekker thuis werken en je eigen planning maken. Maar na een twee weken veerkracht lijkt deze te verdwijnen. Leonie Poth, over spanningen in de relatie omdat je constant op elkaars lip zit. Wat is de diepere laag hieronder en hoe hier mee om te gaan?

Hoe behoud je balans tussen werk en privé? Op het werk wordt je afgeleid door collega’s die voorbij komen en een babbeltje met je maken, je verplichte pauze en koffiepauzes, je korte wandeling na de lunch. En als je dan klaar was dan kon je naar huis, naar je rust en je gezin. Je partner had je misschien wel gemist en je kon voelen hoe fijn het was als je thuiskwam.

In één keer 24/7 samen thuis

Corona. Ineens ben je samen thuis, 24/7. Je partner is ineens de hele dag om je heen en jullie gaan je bemoeien met elkaar. Ineens moet je de rollen die je speelt aanpassen.

Bijvoorbeeld: Je werkt parttime en doet grotendeels de huishouding thuis. En dan ineens is je partner de hele dag om je heen in zijn of haar werkmodus. Bezig met het scherm, telefoontjes plegen, luide vergaderingen via een scherm of je past je aan op je eigen werkvloer, thuis. Ook jullie privé plek lijkt niet meer privé te zijn. De balans, structuur en regelmaat is veranderd. En in deze tijden waar alles is veranderd en we gedwongen worden met de dag te leven, is dit voor veel mensen met behoefte aan structuren erg ingewikkeld en vermoeiend.

De irritaties lopen op. Je vindt van jezelf dat je de irritaties niet mag hebben, omdat je brein wel snapt dat niemand hier iets aan kan doen. Toch lopen de spanningen op. Je wordt ergens geraakt, maar je houd je in want ‘we zitten allemaal in hetzelfde schuitje’, denk je dan. Maar het is onvermijdelijk, de spanningen tussen jullie blijven oplopen, inclusief de verwijten en ‘oude koeien’. Voor jullie het weten is jullie danspatroon van emoties en communicatie een hoogtepunt aan het bereiken.

Hannah Cuppen beschrijft in haar boek “Liefdesbang” heel mooi over welke dans we het hebben. Ook in het boek “Houd me vast” van Sue Johnson is te herkennen welke circulerende patronen zich vaak in relaties voordoen. Hieruit wordt helder gemaakt hoe ieder mens een eigen pijnpunt op een dieper niveau kan hebben, wanneer er ooit in het verleden een verstoring in de hechting is ontstaan. Op een uitzondering na heeft iedereen hier wel ‘last’ van. Het wordt echter geen last meer wanneer je accepteert dat je die diepe pijn hebt en kunt herkennen in relatie tot anderen. De diepe pijn laat zien hoe je primaire emotie een secundaire emotie aanmaakt om te kunnen overleven.

Hij is er dan wel, maar is er ook weer niet

Neem nu de Corona thuiswerk situatie die ik hiervoor beschreven heb. Wanneer je in je hechting (in je jongste jaren of soms later) een pijn ervaren hebt, “ik word niet gezien”, dan kan dit opnieuw geraakt worden (of intenser worden) wanneer je de hele dag hiermee geconfronteerd wordt. Stel dat je het nodig hebt door je partner (voor het gemak hierna een ‘hij’) gezien te worden. Dan is het even fijn dat hij thuis werkt. Hij is er dan wel, maar is er ook weer niet. Hij is wel ‘thuis’ maar hij is alleen maar met zijn werk bezig. Mogelijk was dit al een irritatie wanneer hij in de avonden en weekenden ook niet echt beschikbaar voor je was. Emotioneel en fysiek niet beschikbaar. Nu jullie samen thuis zijn en hij volledig in zijn werk opgaat raakt dit jouw gevoel van “ik word niet gezien”. Je gezonde verstand begrijpt wel dat het logisch is dat hij met werk bezig is, maar je brein koppelt je gevoel nog niet aan de oeroude pijn. Je snapt immers niet dat die pijn ergens ontstaan is en bij jou hoort.

Je vindt elkaar in diepliggende pijn

Je partner heeft over het algemeen ook een eigen soort pijn. Vaak vinden partners elkaar in die diepliggende pijn. Bijvoorbeeld de één: “ik word niet gezien” en de ander: “ik doe het niet goed”. Die ander zal daarom ook vanuit zijn primaire en secundaire emotie reageren op de verwijten die komen. Een voorbeeld; “Kun je nu niet eens meehelpen met de vaatwasser nu je ook thuis bent?” (‘ik word niet gezien’). De ander probeert balans te vinden in het ‘goed willen doen’ voor zijn werk én het niet lastig willen vallen thuis, dus die wordt geraakt in zijn “ik doe het niet goed”. Zijn gedrag vervolgens; ‘dan houd ik me maar stil’ om de ander niet lastig te vallen en vlucht in zijn werk. Zij wordt wéér niet gezien en de cirkel is weer rond. Echter, in deze tijden van Corona blijft deze cirkel 24 uur doorgaan en is er geen ‘vluchten’ meer mogelijk.

Relatie tips tijdens Corona

Wat kun je doen om je relatie tijdens de Corona te ondersteunen?

  • Ten eerste is het van belang dat je begrijpt wat er nu geraakt wordt. En anders probeer het jezelf voor te stellen dat die (hechtings-)pijn er zit.
  • Zorg dat je afspraken maakt over pauzes waarin je elkaar ontmoet en volledig aanwezig kunt zijn voor elkaar.
  • Bespreek dagelijks hoe je de dag ervaren hebt alsof je elkaar niet gezien hebt. Ga niet denken voor de ander of neem vanzelfsprekend aan dat wat jij ziet en hoort de ander dit ook ziet en hoort, omdat je in dezelfde ruimte zit. Gedachtenlezen kan niemand.
  • Neem afstand van elkaar. Zorg dat je werkplekken uit elkaar zijn. Ga eens met je vrienden een borrel skype sessie doen vanuit de zolderkamer, ga wandelen met een vriendin op 1,5 meter afstand.
  • Heb je kinderen thuis; creëer ook hierin fysieke afstand; een schoolplek, een werkplek, een gezellige ruimte. Of maak in tijden duidelijk afspraken.
  • Neem voor jezelf voldoende pauze en zorg ervoor dat je fysiek en emotioneel in balans blijft. Nu je meer achter je scherm zit, ga vaker naar buiten of laat social media wat vaker liggen.
  • Besef dat het voor iedereen een uitdaging Zie het als een groot avontuur waarin je jezelf leert kennen wanneer je meer op jezelf bent aangewezen en hoe je met de stilte en eenvoud omgaat.
  • Ga in (EFT) relatietherapie om jullie patronen te ontdekken.

Door Corona gedwongen stil te staan bij verlies

En lig je al in scheiding en woon je nog in één huis? Volg bovenstaande suggesties en ga ervaren hoe het is om het rouwproces van de scheiding een kans te geven. Veel mensen skippen het rouwproces door te vluchten in uitjes, nieuwe mensen opzoeken, etc. Nu word je gedwongen om het verlies te verwerken in de eenzaamheid en stilte. Vertel wel je verhaal aan vertrouwde mensen die willen luisteren, liefst diegenen zonder oordelen. Ga alleen wandelen en voel wat je voelt. De stilte en gescheidenheid kan ook een voordeel bieden in jouw rouwproces. Je moet immers afkicken van je (een) relatie.

Corona biedt de kans af te kicken van afleidingen

Corona biedt kansen. Zo leren we afkicken van uiterlijke afleidingen in het leven om onze diepe pijnen maar niet te hoeven voelen. Mindfull-leven als een nieuwe wijze van leven, in onze schoot geworpen. De dood dichtbij leert ons dichtbij het leven te staan. Geniet van de verbinding op afstand, maar leer ook te genieten van de verbinding met jezelf. Dan ga je ontdekken dat de pijn van jezelf is en niet die van je relatie. Zoals een Boeddhistische Lama ooit zei; “De liefde doet geen pijn, alleen de gehechtheid aan liefde doet pijn”.

Meer lezen?

Lees hier wat mediation inhoud.

Zij wilden helemaal niet betrokken worden bij de sores van hun ouders

Eén van onze mediators vertelt een ervaringsverhaal over een kindgesprek. Als onderdeel van een mediation traject is het namelijk mogelijk dat een mediator apart met kinderen spreekt. Zo kunnen zij ook vertellen waar ze zich zorgen over maken of waar ze vragen over hebben.

Tijdens een van de eerste gesprekken opperde ik ook de mogelijkheid om met de kinderen te praten omdat ik tussen neus en lippen hoorde dat er behoorlijk wat emotionele onenigheid was tussen de scheidende echtelieden. Hij vindt alles wat zij doet ten opzichte van de kinderen niet oke, alleen hij doet zijn best en zij niet. Vindt hij. Zij heeft al een ander. Tevens heeft moeder de echtelijke woning al verlaten, het was niet meer houdbaar. Mede daar door. Hij snapt inmiddels ook dat dat het al jaren niet goed zit, dus dat zij iemand anders heeft begrijpt hij maar naar de kinderen toe vindt hij het te vroeg. Hij praat met de kinderen over veel zaken die de scheiding aangaan, over hem. Wat zij ervan vinden..

Wat vinden de ouders van het kindgesprek?

Hij ging gretig in op mijn aanbod. Het leek hem een uitstekend idee: de kinderen konden hun verhaal kwijt en dan zou ik wel bevestigd horen hoe slecht hun moeder het deed met hen. Een draak van een reden om een gesprek met de kinderen te voeren natuurlijk, maar als mediator heb ik geleerd wijselijk mijn mond te houden en mijn pokerface af en toe op te zetten:

Oost-Indisch luisteren (ik laat non-verbaal blijken dat ik gehoord heb wat cliënt zei, maar ga er niet op in).

Ik checkte bij haar of zij het goed vond. Ineengedoken zat zij aan tafel, als een bang vogeltje met verdriet in haar ogen. Het kon er ieder moment uit druppen. Zij knikte instemmend.

De afspraak met de jongens

Vrijdagmorgen had ik met de jongens afgesproken. Oudste deed de voordeur open. Onder de klep van zijn baseball petje keken een paar donkere ogen mij aan, hij stelde zich voor en ging mij voor naar de tafel waar zijn broertje zat te wachten. Nadat hun vader koffie had ingeschonken, zijn biezen had gepakt voor de komende twee uur, vroeg ik naar hun liefde voor voetbal. Een muntje was overbodig, het gesprek kwam als vanzelf op gang. Al kletsend stuurde ik het gesprek naar waarvoor ik kwam: met hen in vertrouwen praten over de situatie thuis. Ik drukte hen op het hart dat zij alles konden vertellen, dat het tussen hen en mij bleef. Dat ik hun ouders niets zou vertellen behalve dát, wat zij zouden willen wat ik moest overbrengen. Als messenger van hen fungeren. We hebben het vertrouwen in elkaar beklonken met een boks. En een nieuw positief verbond was geschapen.

De jongens vertelden van alles, gaven antwoord op mijn vragen, soms alsof het op het puntje van hun tong lag, soms bedachtzaam. Soms met de wijsheid van een volwassene. Het was uiterst bijzonder: zo vertelden zijn dat hun vader en hun moeder ruzie maakten waar zij bij waren en tijdens die ruzie om hun mening vroegen: ‘wat vinden jullie er nou van?’…

Zij wilden helemaal niet betrokken worden bij de sores van hun ouders. Dat zij hun ruzies niet wilden horen. Dat zij, hún ouders, zich moeten gaan gedragen als volwassenen in plaats van als ruziënde kleine kinderen. Dat zíj kind wilden zijn en niet de adviseurs van hun ouders. Dat zíj wilden voetballen en zich met school bezig kunnen houden. Dát!

Deze jongens maakten mij wel heel erg duidelijk dat de scheiding van hun ouders hún beslissing was. Niet die van hen. En dat zij dat ook als zodanig dienden af te wikkelen zónder hen.

Moeder heeft mij in een van de eerdere gesprekken verteld dat zij heel graag haar nieuwe vriend aan de jongens wil voorstellen. Zij is van mening dat zij ook dat tijdstip van kennismaken bepaalt, niet de jongens. Ook hadden zij hun moeder gezegd dit nog niet te willen.

Het gesprek leidde vanzelf naar de nieuwe vriend van hun mama, ik vertelde dat ik van het bestaan van die meneer wist knikten zij instemmend. Het kwam als vanzelf los: zij vonden het wel oké dat hun mama een nieuwe man had ontmoet. Dat zij blij van hem werd vonden zij wel fijn. Ik vroeg hen hoe zij het zouden vinden hem eens te ontmoeten. Hun antwoord was bijna in koor: ‘dat is wel goed, maar niet nu. Dat willen wij nog niet. Nu nog niet, later misschien wel. Wanneer wij het willen.’ Dat klip en klare taal.

Ik vroeg hen ook naar wat zij het vervelendst vonden aan de situatie, dat hun ouders gaan scheiden. De jongste antwoordde met ‘dat mama er niet altijd is voor mij, dat zij druk is met haar nieuwe vriend en niet met ons’. Zijn heldere blauwe oogjes werden mat, zijn schoudertjes gingen hangen; zijn verdriet zichtbaar. Ik nodigde hem uit te vertellen, als hij dat wilde. En hij begon..
Dat hij samen met zijn moeder bij zijn opa en oma zou slapen. Hij had zich er zo op verheugd omdat zij ook vaak weg was vanwege haar werk. Het samen slapen ging niet door díé avond omdat zijn moeder toch bij haar vriend ging slapen. Zijn teleurstelling was voelbaar en het verdriet vulde zijn oogjes. Zijn emoties troffen mij als een schot in de roos.
Ik vroeg hem wat dat met hem deed, toen, hoe dat voor hem voelde. Hij vertelde: ‘het voelt alsof ik in de steek word gelaten. Alsof ik niet belangrijk ben’… Hartverscheurend was het.

Het was bijzonder om te zien hoe open de jongens waren, hoeveel zij wilden vertellen en hoe zij zich voelden. Als afsluiter vroeg ik hen wat zij het liefst zouden willen, een soort harte wens en of ik hun ouders nog iets moest vertellen wat zíj graag wilden. Dus een boodschap overbrengen naar hun ouders in de hoop gehoord en gezien te worden. Ze veerden op en jongste brandde los: ‘we willen gewoon dat zij geen ruzie meer maken waar wij bij zijn en dat ze zelf hun problemen oplossen. Laat ze het zelf oplossen als grote mensen en ons er niet bij betrekken. Wij willen gewoon kunnen voetballen. Oudste haakte in: ‘en ik wil gewoon rustig met mijn school bezig kunnen zijn’. Weer in koor: ‘en dat ze er voor ons zijn en niet alleen met zichzelf bezig zijn’.

We hebben samen het filmpje van Villa Pinedo gekeken. Het filmpje waarin al tekenend wordt uitgelegd dat scheiden geen zaak van kinderen is. Op het einde zie je een kind wat een enorme kei (formaat hunebed) op zijn rug meesleept. Oudste knikte bevestigend dat dat voor hem ook zo voelde, de verantwoordelijkheid die hij voelde voor zijn broertje en het gedrag van zijn ouders. Zwaar, immens zwaar.

We sloten na dik twee uur kletsen af met een high five en een door de jongens goed gevoel. Zij konden kwijt waar zij mee zaten, wat een last voor hen was. Opgelucht vertrokken zij naar opa en oma.

Hun nieuwsgierige ouders schoven nog even aan. Het filmpje deed hen enigszins verstommen. Alsof de herkenning van hun acteren daar was. Die kei werd hen pijnlijk duidelijk. En zij beloofden beterschap naar hun jongens.

Scheiden: regel alles ook goed voor de kinderen

Samen met onze mediators wordt jullie scheiding compleet geregeld. Voor alle praktische zaken wordt er gezocht naar oplossingen én er is extra aandacht voor de kinderen door een apart kindgesprek. Neem contact op voor een kosteloos en vrijblijvend kennismakingsgesprek door het contactformulier in te vullen, door rechtstreeks contact op te nemen met een mediator in jullie buurt of te bellen met ons landelijke informatienummer: 085 1302999.

Scheiden: Rob is al veel verder in het rouwproces dan Ellen…

Bij een scheiding is het vaak zo dat partners verschillend aan tafel zitten. Vaak is de ene partner al verder in het rouwproces dan de ander. De Kübler-Ross rouwverwerkingscurve kan dan helpen om inzicht te krijgen waar zowel jij als je partner zich bevinden. De curve geeft de 5 fasen weer die de meeste mensen geheel of gedeeltelijk doormaken tijdens een scheiding.

De vijf fasen zijn:

  • Ontkenning
  • Boosheid
  • Onderhandelen en Vechten
  • Depressie
  • Aanvaarding

Als mediators leggen wij uit wat het betekent als je niet in dezelfde fase zit en hoe je hier rekening mee houdt. Geef elkaar bijvoorbeeld tijd en heb begrip voor de ander. Doe je dit niet, dan kan dit zorgen voor veel onbegrip over en weer en zo wordt het maken van afspraken alleen maar lastiger.

Lees op de Nieuwe Stap een ervaringsverhaal van één van onze mediators over een stel, waarbij de ene partner al verder in het rouwproces is dan de ander. Of lees meer over verlies en rouw bij de scheiding.

Lees meer: mijn partner heeft een ander of hoe krijg je je leven weer op de rails na de scheiding.

Tips om stress te beperken bij een scheiding

Scheiden staat op nummer twee van stressvolle gebeurtenissen (op nummer één staat iemand verliezen door overlijden). Ook als je niet getrouwd bent en wel samenwoont is uit elkaar gaan stressvol. Ron Philippens, mediator in Den Bosch en omgeving geeft voorbeelden en tips.

Als je gaat scheiden of uit elkaar gaat, maak je je natuurlijk zorgen over de onzekere toekomst. Je gedachtes kunnen rondmalen en je kunt zorgen en vragen hebben, zoals:

  • Kan ik in de woning blijven?
  • Wat en hoe moet alles financieel geregeld worden?
  • Zal ik de rest van mijn leven alleen blijven?
  • Hoe vertellen we het aan de kinderen?
  • Hoe zorgen we samen nog voor de kinderen?

De periode rondom de scheiding is een onzekere en onduidelijke tijd en je vaste basis valt weg. Dit zorgt voor veel stress. Alle gezinsleden komen onder spanning te staan, ook kinderen gaan anders reageren.

Uit de praktijk: Nadine ervaart veel stress, sinds ze weet dat Robert van haar wil scheiden

Nadine heeft een week geleden van haar partner Robert gehoord dat hij wil scheiden. Ze ervaart heftige emoties. Ze voelt boosheid omdat de relatie niet geslaagd is. Ze heeft verdriet omdat het voorbij is en angst voor de toekomst. Omdat niet zij, maar Robert de beslissing heeft genomen om een punt achter de relatie te zetten, verwijt ze zichzelf dingen. Ze voelt zich in de steek gelaten en twijfelt of ze wel leuk genoeg is. Ze blijft in negatieve emoties hangen en ze ervaart veel stress. De spanning bouwt zich op en haar lijf komt niet meer tot rust. Ze wordt bevattelijker voor ziektes en depressieve gevoelens.

Al had je het graag anders gezien, leg je neer bij het feit dat jullie uit elkaar gaan. Heb je zelf niet gekozen voor deze situatie dan is het lastig om jouw boosheid niet op je ex- partner te richten. Je kunt de situatie, de scheiding of uit elkaar gaan, niet veranderen. Wat je wel kunt veranderen is hoe je ermee omgaat.

Ook als jij degene bent die de keuze heeft gemaakt om de relatie te verbreken, kun je net zo goed last hebben van stress. Jouw leven gaat ook ingrijpend veranderen en dus kun jij ook verdriet en angst voelen. Je kunt je ook schuldig voelen om wat je de ander of de kinderen aandoet. Neem je emoties serieus, het is een signaal van jouw systeem en zijn er niet voor niets.

Tips bij stress bij de scheiding

Wat zijn tips om stress te beperken bij een scheiding of uit elkaar gaan:

  • Accepteer het feit dat jullie gaan scheiden of uit elkaar gaan.
  • Zorg dat je de praktische zaken zo goed mogelijk regelt. Niemand wordt beter van een vechtscheiding.
  • Neem verantwoording voor je eigen emoties. Richt ze niet op de ander door in verwijten te praten. Onderdruk ze niet, je hoeft ze alleen maar te ervaren.
  • Vergroot je zelfvertrouwen. Je zelfvertrouwen heeft een knauw gekregen, zorg dat je dingen gaat doen die je zelfvertrouwen weer vergroten.
  • Wees lief voor jezelf. Zorg voor extra ontspanning. Op die manier kan je lijf herstellen van de stresshormonen die door je lijf gieren.
  • Zorg dat je voldoende beweging krijgt en eet gezonde voeding. Door juiste voedingsstoffen tot je te nemen vermindert de stress.
  • Als er kinderen bij betrokken zijn, help ze dan om dit te verwerken. Vertel op hun niveau dat jullie uit elkaar gaan en zorg dat ze zowel contact met vader en moeder kunnen onderhouden.
  • Zoek een vertrouwenspersoon, coach of psycholoog, om je met bovenstaande te helpen of als je behoefte hebt om te praten.
  • Help je kinderen met een kindercoach.

Lees meer: hoe om te gaan met rouw en verlies bij de scheiding?

Kiezen voor mediation geeft rust en duidelijkheid

Een scheiding brengt altijd zorgen en stress met zich mee. Waar je een keuze in hebt, is alles goed te regelen. Onze mediators gaan samen met jullie om de tafel om de scheiding van begin tot eind goed te regelen. Ook is er naast het regelen van alle praktische zaken altijd oog voor de emoties die er spelen.

Betekenis van vergeving bij een scheiding

Na de scheiding wil je verder met je leven. Vaak blijf je echter tegen dingen aanlopen, bijvoorbeeld in het contact met je ex. Je lijkt niet verder te komen. Inzicht krijgen in wat er gaande is en vooral je eigen aandeel hierin zien, is de sleutel tot verandering. Altijd zit er pijn en angst voor verlies onder je eigen gedrag. Als dit besef er komt en de pijn gevoeld wordt, kan er vergeving plaatsvinden. Zowel naar de ander als je zelf.

Ruben en Michelle zijn recentelijk gescheiden en tussen hen zijn er veel frustraties en verwijten. Michelle is gefrustreerd aangezien Ruben zich niet aan afspraken houdt. Hij komt bijvoorbeeld de kinderen te laat ophalen en meldt dit niet vooraf. Ook komt hij onaangekondigd in het voormalige ouderlijke huis (waar hij niet meer woont), ondanks dat dit anders was afgesproken. Ruben vindt echter dat hij hier recht op heeft. Hij heeft veel last van de scheiding. Hij was niet diegene die wilde scheiden en hij vindt het onterecht dat Michelle min of meer hetzelfde leven kan leiden en hij nu in een appartement zit.

De ander is de boodschapper, niet de boodschap

Michelle is boos op Ruben, omdat hij constant over haar grenzen heengaat en haar niet serieus neemt. Ze is geïrriteerd naar hem en verwijt hem dat hij constant te laat is. Ze lijkt echter niet tot hem door te dringen.

Michelle is kwaad op de boodschapper. Wat haar kan steunen is te kijken welke boodschap er voor haar in dit verhaal zit. Dat kan bijvoorbeeld zijn dat ze onvoldoende ‘haar mannetje staat’ en over haar grenzen heen laat gaat gaan. Hier zit ook pijn onder, zoals pijn om niet gezien te worden of niet serieus genomen te worden.

Als Michelle dit gaat inzien en ook de pijn hierover kan gaan erkennen en voelen, kan er verandering plaatsvinden. Als ze in staat is meer vanuit ‘ik’ te gaan praten en niet meer vanuit verwijten naar hem, verandert de communicatie en gaat Ruben ook anders reageren. Haar uitdaging is Ruben te gaan aangeven wat ze wil en ook wat haar grenzen zijn.

Je eigen aandeel in het verhaal

Wat cruciaal is, is je eigen aandeel te zien in wat er gaande is. Waar reageer je op en wat is je eigen pijn, verlies en angst. Bij Ruben kan er onder zijn ‘nonchalante’ houding sprake zijn van angst voor pijn en verlies. Hij wilde deze scheiding niet en blijft voor zijn gevoel met lege handen achter. Dit maakt hem opstandig en ook verdrietig. Hij stelt zich naar Michelle weinig coöperatief op. Pas als hij zijn eigen pijn erkent en ook gaat voelen, kan hij zich anders naar Michelle gaan gedragen.

Vergeving van jezelf en de ander

Op dat moment kan ook vergeving om de hoek komen. Het begint met zelf de keuze maken. De beslissing maken dat je het anders wilt, bijvoorbeeld omdat je de strijd niet meer wil. De keuze om de ander te vergeven, nadat het inzicht is gekomen hoe ieder een eigen angst en pijn heeft, geeft ook inzicht in de zelf vergeving. De ander is altijd de aanleiding en spiegel. Door de pijn in de ander te herkennen, komt ook het besef van de eigen pijn.

Wanneer Michelle de negatieve verbinding met de ander loslaat, oftewel de strijd en verwijten (door Ruben te vergeven) betekent dit meer ruimte voor haar eigen pijn en onzekerheden.

Michelle kan dan wel Ruben vergeven maar vaak blijft iemand met een pijn zitten die meer met de eigen rol te maken heeft.  Vaak komt dan verdriet boven drijven, maar ook schaamte en schuld. Dit zijn emoties waar we ons voor verstoppen.  Vergeven doe je voor jezelf. Men is hierin niet afhankelijk meer van elkaar. Ook al zou Ruben negatief gedrag blijven vertonen, Michelle kiest ervoor om er niet meer op in te gaan en staat meer open voor Ruben. Ze heeft zelf de keuze gemaakt om het anders te willen en ze wordt niet meer meegezogen in het gedrag van de ander. De eigen pijn is erkent en hoeft niet meer te schreeuwen om aandacht.

Vaak verandert dan het contact met de ander in positieve zin. Ook is de kans dat je met een nieuwe partner in hetzelfde patroon terechtkomt, nu kleiner.  Want zolang je zelf je eigen boodschap niet hoort en serieus neemt, komt de volgende boodschapper waarschijnlijk met dezelfde boodschap.

De blog is geschreven met medewerking van Leonie Poth. Als vergevingscoach begeleidt zij mensen om inzichten te krijgen in de emoties en pijn, zodat er weer rust en verbinding ontstaat. Vergeving is het volledig accepteren van de pijn, dat is aangedaan en de hoop loslaten dat het verleden verandert. Het is niet een proces die door buitenaf ingezet kan worden, maar zal men pas aangaan wanneer men genoeg heeft van de strijd en pijn. Tijdens de mediation wordt vergeving zo nodig benoemd en gekeken of hier ruimte voor mag ontstaan. Lees hier meer over de vergevingscode.

Lees meer: hoe ga je om met verlies en rouw bij de scheiding of hoe houd je goed contact met je ex?

Keurmerk MFN mediators logo
Keurmerk High trust logo
Call Now Button