Scheiding van een partner met autisme

Over de auteur

Scheiding van een partner met autisme

Wilco Smeets

Mediator gespecialiseerd in echtscheidingen

Als mediator begeleid ik stellen die hun relatie verbreken. Een terugkerend onderwerp vormt het gemis aan emotionele binding en het gebrek aan communicatie. Die uitdagingen komen vaker voor in een relatie waarbij één van beiden autisme heeft, tegenwoordig Autisme Spectrum Stoornis (ASS). Het praktische, “de dagelijkse gang van zaken”, dat loopt allemaal wel, maar wanneer hebben we voor het laatst echt een gesprek gevoerd? Je voelt je steeds eenzamer en uiteindelijk komt het misschien op een punt dat je een scheiding wil van je partner met autisme.

Scheiden en autisme

Ellen Nijenhof, familie mediator, heeft ervaring in de begeleiding van stellen die willen scheiden waarbij autisme een rol speelt. Zij vertelt; aandacht voor de ander of jezelf verplaatsen in de ander sneeuwt in langdurige relaties nogal eens onder. Door drukte of ingesleten patronen ren je voorbij aan de mensen die het dichtst bij je staan. Bij een scheiding door autisme ligt dit probleem al vanaf het begin onder een vergrootglas. Dat heeft te maken met de kenmerken en uitdagingen die bij autisme horen.

Gedragskenmerken van autisme

Iemand met autisme verwerkt de informatie die via zintuigen binnenkomt (zien, ruiken, horen, voelen) op een andere manier. Waarnemingen worden minder goed verwerkt tot een samenhangend geheel. Iemand met autisme heeft wel gevoel voor de ander en hecht ook waarde aan emotionele binding, maar vindt dit ingewikkeld, omdat er veel (non verbale) signalen bestaan die niet worden opgepikt. Iemand met een ASS stoornis ontvangt alleen de letterlijke boodschap en leest niet tussen de regels door.

Een ander kenmerk van autisme is een hogere prikkel- en stressgevoeligheid. Iemand trekt zich vaker terug en komt tot rust door hyperfocus (intense concentratie) op een bepaald onderwerp. Hierdoor is er niet altijd oog voor de behoeften van de ander in een relatie.

Op de poster van de Nederlandse vereniging voor Autisme tref je de belangrijkste gedragskenmerken bij volwassenen. Natuurlijk verdient deze uitspraak nuancering, want de ene persoon is de ander niet, maar grosso modo vormen dit een belangrijke kenmerken van autisme. Dit maakt dat in de relatie het emotioneel verbinden, het gezien en gehoord worden, op een andere manier vorm krijgt. Meestal vraagt dit extra aandacht van beiden. Lees er meer over in ons blog over autisme en relaties.

De invloed van autisme op de scheiding

Een relatiebreuk kenmerkt zich door diep verdriet, angst, onzekerheid en veel regelwerk. Daarnaast krijg je in het scheidingsproces ontzettend veel informatie te verwerken (verwijten van je (ex-)partner, maar ook verhuizen of niet, zorgverdeling voor kinderen en financiën) en zijn er keuzes te maken. Ik zie regelmatig dat de (ex-) partner denkt dat de boodschap duidelijk is; maar door de overload van informatie blijft er bij de partner met autisme slechts een deel hangen en mogelijk alleen het deel wat het minste pijn doet.

Hulp bij scheiden en autisme

Mediation bij scheiden en autisme vergt rust en duidelijkheid. Een rustige mediator die duidelijke taken in korte zinnen geeft en vragen eenvoudig houdt, bereikt iemand met autisme sneller. Door een duidelijke planning en heldere opdrachten verloopt het proces soepeler en wordt de overprikkeling beperkt. Een flexibele empathische mediator zal natuurlijke wijze rekening houden met de andere partij, die wel meer informatie verlangt, zodat beide partijen gelijkwaardig aan bod komen.

Resolve Visie mediation bij scheiden

Heb je een partner met autisme en wil je de scheiding zo goed mogelijk laten verlopen, dan kan een mediator je hierbij helpen. Ellen Nijenhof zegt over onze aanpak:

“De mediators van Resolve Visie werken met een stappenplan op papier. Dit helpt om in je eigen tempo het proces te volgen. Je weet welk “huiswerk” je hebt en kunt zelf bepalen wanneer je dit doet. Dit helpt mensen enorm, het brengt overzicht en rust.”

In de relatie is er vaak jarenlang niet gesproken over onderliggende emoties. Ellen nodigt partijen juist wel uit om zich hierover uit te spreken, met name de partner van iemand met autisme. Mediation is geen therapie, maar het is voor de verwerking wel belangrijk om gezien en gehoord te worden, je uit te spreken en emoties te delen. Als je eerder begeleiding hebt gehad en daar een behulpzame communicatie methode hebt geleerd, dan beweegt de mediator daar ter ondersteuning graag in mee.

Mediation is maatwerk

Als de informatieverwerking bij iemand op een andere manier verloopt, zoals bij autisme en scheiden, dan vraagt dit om specifieke kennis van de mediator. Resolve Visie heeft deze kennis in huis. Ben je benieuwd wat wij voor jou kunnen betekenen? Neem contact op voor meer informatie of een kosteloos en vrijblijvend kennismakingsgesprek.